Nội dung chính
Bối cảnh nhu cầu điện tăng mạnh và thời tiết bất lợi
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký chỉ thị 01/CT‑TTg, đặt mục tiêu không để thiếu điện trong bất kỳ tình huống nào trong giai đoạn 2026‑2030.
Năm 2025, Việt Nam đã trải qua một loạt hiện tượng thời tiết cực đoan: bão, mưa lớn, lũ lụt và nắng nóng kéo dài. Các đợt mưa mạnh gây ngập lụt và sạt lở, làm gián đoạn cung cấp điện trên diện rộng. Đồng thời, nhiệt độ cao đã đẩy công suất tiêu thụ điện lên mức kỷ lục 54.370 MW – tăng 11,1 % so với năm 2024; miền Bắc ghi nhận 28.187 MW, tăng 10,7 %.
Chiến lược quốc gia về an ninh năng lượng
Chỉ thị 01/CT‑TTg yêu cầu toàn bộ các bộ, ngành, địa phương và các tập đoàn năng lượng (EVN, PVN, TKV) chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng về việc thực hiện kế hoạch cung ứng điện. Các cơ quan phải huy động toàn bộ nguồn lực, đồng thời loại bỏ mọi rào cản hành chính để đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện và lưới truyền tải.
Ba khung pháp lý chủ chốt hỗ trợ chiến lược:
- Nghị quyết 70‑NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
- Nghị quyết 253/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng 2026‑2030.
- Nghị quyết 79‑NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực năng lượng.
Biện pháp thực hiện trong năm 2026
1. Rà soát và đôn đốc tiến độ các dự án nguồn điện trọng điểm – đặc biệt tại miền Bắc và các dự án nhập khẩu điện từ Lào, Trung Quốc. Các dự án như Yên Sơn, Đăk Mi, Vũng Áng II, Quảng Trạch I, Na Dương II được yêu cầu đưa vào vận hành đúng kế hoạch.
2. Tăng công suất trạm biến áp và đường dây truyền tải – nâng cấp trạm 500 kV Phố Nối, Hòa Bình, Điện Biên, Sơn La 1, Sơn Tây, Bắc Ninh, Thái Bình; mở rộng các tuyến 500/220 kV Nho Quan‑Phủ Lý‑Thường Tín và 220 kV Việt Nam‑Trung Quốc‑Móng Cái.
3. Triển khai đồng bộ các giải pháp tiết kiệm điện và xây dựng kịch bản ứng phó với thời tiết cực đoan, bao gồm dự trữ nhiên liệu LNG và tối ưu hoá công suất các nhà máy nhiệt điện.
Kế hoạch dài hạn 2027‑2030
Trong giai đoạn 2027‑2030, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định về giá điện, phí truyền tải và điều độ, nhằm tạo khung pháp lý đồng bộ, khả thi. Các dự án trọng điểm bao gồm:
- Thủy điện tích năng và điện gió ngoài khơi.
- Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 (theo chỉ đạo).
- Những nhà máy nhiệt điện LNG mới, đáp ứng nhu cầu dự trữ năng lượng trong mùa cao điểm.
Địa phương được giao nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, thủ tục đầu tư và giám sát chặt chẽ tiến độ các dự án trên địa bàn.
Giám sát, xử lý vi phạm và trách nhiệm của các bên liên quan
Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố phải thúc đẩy việc triển khai, đưa ra giải pháp khả thi để kiểm soát tiến độ đầu tư. Các dự án đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư sẽ được giám sát chặt chẽ; chủ đầu tư không thực hiện đúng kế hoạch sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.
Đặc biệt, các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực năng lượng – EVN, PVN, TKV – tiếp tục phát huy vai trò chủ đạo, đồng thời theo dõi chặt chẽ cung‑cầu than để bảo đảm nguồn cung ổn định cho các nhà máy điện.
Nguyên Thảo