Nội dung chính
Thế hệ doanh nhân trẻ Việt Nam đang chuyển mình từ những di sản gia đình lâu đời thành những câu chuyện thành công hiện đại trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Di sản doanh nghiệp gia đình và thách thức của thế hệ kế thừa
Những doanh nghiệp do các gia đình sở hữu đã và đang là xương sống của nhiều nền kinh tế lớn. Ở Hoa Kỳ, 35% các công ty trong danh sách Fortune 500 thuộc sở hữu gia đình, đóng góp 64% GDP và tạo ra 62% việc làm. Tuy nhiên, theo Family Firm Institute, chỉ 30% doanh nghiệp có thể duy trì qua thế hệ thứ hai, 12% qua thế hệ thứ ba và chỉ 4% đạt tới thế hệ thứ tư.
Ví dụ quốc tế – A. Lange & Sohne
Vào năm 1845, Ferdinand Adolph Lange thành lập nhà máy đồng hồ A. Lange & Cie tại Dresden, Đức. Sau hơn một thế kỷ trải qua hai cuộc chiến thế giới và sự sụp đổ của Bức tường Berlin, thương hiệu được chắt lại bởi cháu ông, Walter Lange, và cuối cùng bán cho tập đoàn Richemont năm 2000. Ngày nay, A. Lange & Sohne đứng ngang tầm với Patek Philippe, minh chứng cho sức mạnh bền bỉ của doanh nghiệp gia đình.
Thực trạng doanh nghiệp gia đình tại Việt Nam
Theo một khảo sát sơ bộ, 100 doanh nghiệp gia đình lớn nhất Việt Nam đóng góp khoảng 25% GDP quốc gia. So sánh khu vực, các doanh nghiệp gia đình ở Hồng Kông chiếm 84% GDP, Malaysia 76%, Singapore 48% và Philippines 47%.
Những câu chuyện thực tế từ các doanh nhân trẻ
Trong một buổi chiều mưa ở Măng Đen, tôi gặp một chàng trai vừa tốt nghiệp quản trị kinh doanh ở nước ngoài, hiện đang giúp bố mẹ điều hành tiệm bò nướng. Anh chia sẻ cách tính độ cao lò nướng để tránh mùi khói, cách lựa chọn thịt tươi vs. đông lạnh, và cả những câu chuyện lịch sử về những năm 80 khi thanh niên xung phong khai phá vùng kinh tế mới.
Tôi cũng có em họ đang kế thừa doanh nghiệp cơ khí gia đình. Bố ông đã đầu tư mua máy móc hiện đại, mời chuyên gia nước ngoài đào tạo đội ngũ thợ, và luôn nhấn mạnh: “Nói ít, lắng nghe nhiều”. Em hiện đang vận động các cơ quan quản lý để giảm áp lực cạnh tranh từ các doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện chỉ hoàn thiện một vài công đoạn tại Việt Nam.
Những người trẻ như cháu nội của người sáng lập Phở Thìn Bờ Hồ, cháu ngoại của Phở Xào Bát Đàn, hay cháu 5 đời của Chả Cá Lã Vọng, đều đang mang tinh thần sáng tạo, kết hợp công nghệ mới và truyền thống ẩm thực để mở rộng thị trường.
Cơ hội và xu hướng phát triển
Dự báo của McKinsey
McKinsey dự đoán trong năm tới, doanh nghiệp gia đình sẽ chiếm tới 40% các công ty lớn nhất thế giới – tăng gấp hơn 2,5 lần so với năm 2010. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Việt, nếu duy trì và phát triển bền vững, sẽ có vị thế mạnh mẽ hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giải pháp hỗ trợ và chính sách
Để giúp doanh nghiệp gia đình vượt qua rào cản thế hệ, cần có các chương trình đào tạo lãnh đạo kế thừa, hỗ trợ tài chính cho đổi mới công nghệ, và chính sách thuế ưu đãi cho doanh nghiệp sản xuất giá trị gia tăng cao. Đồng thời, việc xây dựng Hội đồng Doanh nhân và Gia đình Việt Nam sẽ tạo ra nền tảng chia sẻ kinh nghiệm và kết nối quốc tế.
Như lịch sử đã chứng minh, những doanh nghiệp gia đình lâu đời như Hoshi Ryokan (từ năm 718) hay Marchesi Antinori (từ năm 1385) vẫn tồn tại nhờ việc duy trì giá trị cốt lõi đồng thời không ngừng đổi mới. Việt Nam cũng có thể viết nên câu chuyện tương tự.
Thế hệ doanh nhân trẻ Việt không chỉ kế thừa di sản, mà còn tạo ra giá trị mới cho cộng đồng, nền kinh tế và tương lai của đất nước.
Hãy chia sẻ câu chuyện của bạn, theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm những ví dụ thực tiễn và chiến lược thành công.