Thị trường việc làm Mỹ đang trải qua một cuộc tái cấu trúc sâu sắc dưới tác động của ‘cuộc đại san phẳng’ bởi các gã khổng lồ công nghệ và làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi nước Mỹ chỉ ghi nhận thêm 584.000 việc làm mới, giảm mạnh so với mức hơn 2 triệu việc làm mỗi năm trong hai năm trước đó.
Tính bình quân, thị trường chỉ tạo ra khoảng 48.000 việc làm mỗi tháng sau điều chỉnh. Các số liệu của tháng 10 và 11 cũng bị điều chỉnh giảm mạnh so với báo cáo ban đầu.
‘Hiệu quả’ – tôn giáo mới của giới chủ
Nguyên nhân sâu xa của sự sụt giảm này không chỉ đến từ chu kỳ kinh tế mà còn từ sự thay đổi tư duy quản trị cốt lõi. ‘Hiệu quả’ đã trở thành một tôn giáo tại Thung lũng Silicon và lan rộng ra toàn bộ khu vực tư nhân.
Các lãnh đạo công nghệ như Mark Zuckerberg (Meta), Sundar Pichai (Google) và Elon Musk đang dẫn đầu ‘cuộc đại san phẳng’, tập trung vào việc loại bỏ các tầng nấc quản lý trung gian và đơn giản hóa sơ đồ tổ chức.
Hàng loạt vị trí quản lý cấp trung và nhân viên văn phòng bị cắt giảm tại các tập đoàn lớn như Dell, AT&T, Verizon.
Nỗi bi quan của người lao động trí thức
Sự lên ngôi của ‘hiệu quả’ và AI tạo ra nghịch lý: doanh nghiệp vẫn hoạt động nhưng cánh cửa cho người tìm việc ngày càng hẹp.
Nhiều người trẻ như Jaqueline Kline, sinh viên mới tốt nghiệp, phải đối mặt với tình trạng nộp hàng trăm hồ sơ mà không có kết quả.
Điểm sáng và rủi ro lạm phát
Dù bức tranh chung ảm đạm, một số khu vực vẫn ghi nhận tăng trưởng: dịch vụ ăn uống, y tế và hỗ trợ xã hội.
Thu nhập bình quân theo giờ vẫn tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, đạt 37,02 USD, gây áp lực lên lạm phát và lãi suất.
Abbey Owens, một người tìm việc chia sẻ: ‘Ban đầu tôi tìm kiếm một công việc cụ thể, nhưng tiêu chuẩn dần hạ xuống.’
Năm 2026 mở ra với nhiều bất định khi bóng ma ‘hiệu quả’ tiếp tục ám ảnh các quyết định nhân sự.