Nội dung chính
Thị trường vốn Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để huy động vốn nhàn rỗi qua các sản phẩm tài sản mã hoá như chứng chỉ quỹ mở.
Vấn đề nhà đầu tư Việt còn “thờ ơ” với quỹ đầu tư
Ông N.H. Tùng (Hà Nội) dành 5 triệu đồng mỗi tháng vào chứng chỉ quỹ mở trong gần 2 năm, nhưng vẫn là một trong số ít. Nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ thường thua lỗ vì không có thời gian theo dõi thị trường và thiếu kiến thức chuyên sâu.
Theo bà Lương Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Quản lý tài sản – Dragon Capital Việt Nam, tổng quy mô các quỹ đầu tư chưa tới 1% GDP (khoảng 30 tỷ USD) và chỉ có khoảng 1 triệu nhà đầu tư tham gia.
So sánh với Ấn Độ, Thái Lan, con số này còn khiêm tốn, trong khi dân số và mức tiết kiệm của người Việt không hề kém.
Nguyên nhân chính
- Niềm tin chưa vững chắc vào công ty chứng khoán và quản lý quỹ.
- Văn hoá “high risk, high return” khiến nhà đầu tư ưu tiên cổ phiếu có thanh khoản cao.
- Thiếu thông tin, thường mua cổ phiếu dựa trên tin đồn mạng xã hội.
Tiềm năng thị trường tài sản mã hoá và huy động vốn
Theo McKinsey, tài sản tài chính cá nhân (PFA) của Việt Nam dự kiến đạt 600 tỷ USD vào năm 2027 – nhanh hơn các nước ASEAN. Điều này tạo ra một nguồn vốn nhàn rỗi lớn cho các định chế tài chính trong nước, đồng thời cung cấp vốn cho sản xuất‑kinh doanh giai đoạn 2026‑2030 với chi phí hợp lý.
TVAM dự báo 94% nhà đầu tư có thu nhập 0,5‑1 tỷ đồng/năm ưu tiên gửi tiết kiệm, tiếp đến là vàng và bất động sản. Đối với thu nhập trên 1 tỷ đồng/năm, tỷ lệ ưu tiên gửi tiết kiệm lên tới 97%.
Rào cản hiện tại
- Thiếu khung pháp lý ưu đãi cho đầu tư dài hạn.
- Ngân hàng và các tổ chức tài chính chưa mở rộng kênh phân phối chứng chỉ quỹ.
- Quỹ hưu trí chưa được phép đa dạng hoá danh mục đầu tư.
- Giải pháp quản lý tài sản còn phức tạp, chưa đáp ứng nhu cầu của khách hàng trung lưu.
Giải pháp thúc đẩy đầu tư qua chứng chỉ quỹ
1. Điều chỉnh chính sách thuế: Xem xét miễn thuế thu nhập cá nhân cho các khoản đầu tư dài hạn, học hỏi mô hình của Thái Lan, Ấn Độ và Đài Loan.
2. Mở rộng vai trò ngân hàng và fintech trong việc phân phối chứng chỉ quỹ, giúp sản phẩm tiếp cận được khách hàng trung lưu và khá giả.
3. Cập nhật khung pháp lý cho quỹ hưu trí, cho phép đa dạng hoá danh mục đầu tư, giảm phụ thuộc vào trái phiếu chính phủ.
4. Xây dựng nền tảng công nghệ tích hợp (AI, Data Science) để cung cấp dịch vụ tư vấn đa kênh, từ số hoá tới gặp trực tiếp.
5. Triển khai chương trình giáo dục tài chính quốc gia, bắt đầu từ tiểu học, nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng đầu tư của người dân.
Những giải pháp trên không chỉ giúp giảm chi phí huy động vốn cho doanh nghiệp mà còn tạo ra một hệ sinh thái tài chính bền vững, đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhà đầu tư Việt Nam trong thời đại số hoá.