Nội dung chính
Tiền giấy Việt Nam giai đoạn 1945‑1951 không chỉ là phương tiện trao đổi mà còn là chứng nhân lịch sử của một thời kỳ đầy biến động.
Giấy bạc 2 hào (20 xu) – thiết kế và đặc điểm
Được in lần đầu vào tháng 10/1945, tờ giấy bạc 2 hào có kích thước 86 × 53 mm, mặt trước và mặt sau đều sử dụng màu nâu đỏ. Ở mặt trước, bên trái là dòng chữ “VIỆT – NAM DÂN – CHỦ – CỘNG – HÒA” kèm chữ ký của Bộ trưởng Bộ Tài chính Lê Văn Hiến, bản đồ Việt Nam, và chữ “HAI HÀO” cùng 5 ngôi sao. Bên phải là chữ Hán “Nhị mao” trong khung, dưới là chữ ký Giám đốc Quốc gia Ngân khố Nguyễn Văn Khoát và số “20”. Dưới chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh là cảnh báo pháp lý: “Theo sắc lệnh của Chính phủ Việt Nam, kẻ nào làm giả hoặc có hành động phá hoại tờ giấy bạc của Chính phủ sẽ bị trừng trị theo quân pháp”. Mặt sau ghi “HAI MƯƠI XU” và hình ảnh người nông dân đội nón, người lính đội mũ sắt, cả hai cầm cuốc và súng. Số phát hành duy nhất: E00001.
Giấy bạc 5 hào (50 xu) – hai phiên bản khác nhau
Giấy bạc 5 hào, tương đương năm mươi xu, có kích thước 98 × 58 mm và màu xanh dương nhạt. Hai phiên bản chính:
1. Seri đóng dấu màu đỏ (QX 007)
Phiên bản này có dấu đỏ ở góc dưới bên phải, series QX 007. Mặt trước in hình chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh ở bên phải, chữ “GIẤY BẠC VIỆT NAM” dưới chân dung, và vòng 2 bông lúa bao quanh số “50”. Dòng chữ “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA” hiện ở trên cùng. Mặt sau hiển thị hai nông dân (nam, nữ) và chữ “5 HÀO”. Chữ ký của Bộ trưởng Bộ Tài chính Lê Văn Hiến và Giám đốc Ngân khố Trung ương Nguyễn Văn Khoát được in ở hai góc.
2. Seri in trực tiếp (BH 0001)
Phiên bản này không có dấu đỏ mà in trực tiếp series BH 0001. Các yếu tố thiết kế tương tự, chỉ khác ở cách in và không có dấu đỏ. Cả hai phiên bản đều mang thông điệp pháp lý giống như tờ 2 hào.
Người sáng tạo và bối cảnh lịch sử
Quá trình thiết kế và in tiền giấy ban đầu do một nhóm họa sĩ tiêu biểu như Nguyễn Huyến, Mai Văn Hiến, Nguyễn Đỗ Cung, Nguyễn Sáng và Lê Phả thực hiện dưới chỉ đạo của Chính phủ Cách mạng lâm thời. Các chữ ký trên tiền phản ánh thay đổi vị trí của Bộ trưởng Bộ Tài chính: Phạm Văn Đồng (9/1945‑3/1946), Lê Văn Hiến (3/1946‑10/1958) và Giám đốc Quốc gia Ngân khố Nguyễn Văn Khoát.
Kết luận
Tiền giấy 1945‑1951 là minh chứng sống động cho nỗ lực khẳng định chủ quyền tài chính của Việt Nam trong thời kỳ đầu độc lập. Những chi tiết thiết kế, chữ ký và thông điệp pháp lý không chỉ bảo vệ giá trị tiền tệ mà còn truyền tải tinh thần độc lập và tự hào dân tộc. Nếu bạn quan tâm tới sưu tập hoặc nghiên cứu tiền lịch sử, việc nắm rõ các đặc điểm này sẽ giúp phân biệt chính xác từng loại và hiểu sâu hơn về bối cảnh kinh tế‑chính trị thời bấy giờ.
Hãy chia sẻ bài viết nếu bạn thấy hữu ích và theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm những câu chuyện thú vị về tiền tệ Việt Nam.